Home જીએસટી GSTN- ભારત માં ગૂડ્સ એંડ સર્વિસ ટેક્સ નેટવર્ક વિષે જાણો

GSTN- ભારત માં ગૂડ્સ એંડ સર્વિસ ટેક્સ નેટવર્ક વિષે જાણો

by Abhimanyu Dhamija

ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (જીએસટી) એ ભારતમાં અત્યાર સુધીમાં જોવામાં આવેલા સૌથી વધુ વ્યાપક વેરામાં નો એક ફેરફાર છે. જેને સમગ્ર કર શાસનને ઉથલપાથલ કર્યું છે અને વ્યવસાયો ચલાવવા અને તેમના કર ચૂકવવા માટે વ્યવસાયોને સ્પષ્ટ અને પારદર્શક રીત આપી છે.

જૂની સિસ્ટમ હેઠળ, વિવિધ વેરા જે અસ્તિત્વમાં હતા તે સરકારની હેઠળ જુદા જુદા પક્ષો દ્વારા ગણતરી કરીને એકત્રિત કરાતા હતા. આના પરિણામે ઉદ્યોગો, ખાસ કરીને નાના ધંધા કે જેમાં વધારે માનવશક્તિ અથવા સંસાધનો નથી, તેમને ઘણી સમસ્યાઓ ઉભી થતી હતી.

ગુડ્ઝ અને સર્વિસ ટેક્સના આગમન સાથે જીએસટી સિસ્ટમ એક જ કેન્દ્રિય સત્તા હેઠળ હોવાને કારણે આ સિસ્ટમ ઘણી સરળ થઈ ગઈ છે. વ્યવસાયો દ્વારા કરવેરા ફાઇલિંગ્સની ગણતરી, સંગ્રહ અને રેકોર્ડ કરનારી એક સત્તા હેઠળ આખી સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

ટેક્સ વસૂલાતની આ સિસ્ટમની પાછળનો ભાગ GSTN અથવા ગુડ્સ અને સર્વિસ ટેક્સ નેટવર્ક છે. બધું ડિજિટલ બનવાના કારણે સરકારે ગુડ્સ અને સર્વિસ ટેક્સ સિસ્ટમને ડિજિટલ બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.

GSTN ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી નેટવર્ક છે જે કર સંગ્રહ સિસ્ટમ અને જીએસટી ફાઈલિંગ સિસ્ટમ માટે જરૂરી સમગ્ર શક્તિ અને કમ્પ્યૂટીંગ સ્ત્રોત પૂરા પાડે છે. જે રાષ્ટ્રીય માહિતી કેન્દ્ર દ્વારા જાળવવામાં આવે છે.

જીએસટી પોર્ટલ  કર સત્તાવાળાઓને સુલભ છે અને તે તેમના કરવેરા વળતર વિશે કરદાતાઓ ને માહિતી આપવા તેમજ દરેક લેવડદેવડ ને એક સંપૂર્ણ ચિત્ર આપે છે. તે સરકારની સાથે સાથે કેટલીક બિન સરકારી સંસ્થાઓની માલિકીની છે.

જીએસટીએન નેટવર્કની કામગીરી

IT ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર

GSTN નો મુખ્ય હેતુ જીએસટી સિસ્ટમ માટે ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજીના માળખા પૂરા પાડવાનો છે. સપ્લાયર્સ, કર અધિકારીઓ, કરદાતાઓની વિશાળ વ્યવસ્થા માટે જરૂરી માળખાકીય સુવિધા જરૂરી છે, સુરક્ષિત અને સલામત એવા વિશાળ નેટવર્કની જરૂર છે, આ કારણોસર,જેથી GSTN જેવી સમર્પિત સિસ્ટમની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

વિવિધ ટેકસ બોડીસ હતી જેને ટેકનોલોજીની જંગી રીત દ્વારા અલગ સિસ્ટમ્સ સાથે જોડવાની જરૂર હતી, તેથી તે સારી રીતે કાર્ય કરે છે તેની ખાતરી કરવા માટે એક મજબૂત અને સ્થિતિસ્થાપક સિસ્ટમની જરૂર હતી.

માહિતીની વહેંચણી

આખા દેશને આવરી લેતી આટલી વિશાળ અને જટિલ સિસ્ટમ મૂકવામાં આવી રહી હોવાથી, આ માહિતીને એક્સૈસ કરવાની જરૂર હોય તેવા પક્ષકારોની સંખ્યા વિશાળ હતી. ત્યાં કેન્દ્રિય સરકારો, રાજ્ય સરકારો, બેંકો, તેમજ આરબીઆઈ છે, જેમને આ ડેટાબેઝ અને સિસ્ટમમાં પ્રવેશની જરૂર છે.

સલામત અને સુરક્ષિત રીતે માહિતીને વહેંચવાનો આ સ્કેલ ફક્ત સમર્પિત ટેક્સ નેટવર્ક દ્વારા જ પૂર્ણ કરી શકાય છે. તેથી, GSTN દેશને સલામત માહિતી શેરિંગ નેટવર્ક પ્રદાન કરે છે.

કર ચુકવણી સિસ્ટમ 

જીએસટી સિસ્ટમમાં એક સૌથી મહત્વપૂર્ણ કોગ કરદાતા પોતે છે, આ કિસ્સામાં, વ્યવસાયો. વ્યવસાયોને સુરક્ષિત પ્લેટફોર્મની જરૂર હોય છે જ્યાં તેઓ ગણતરી કરી શકે અને ઝડપી અને સલામત રીતે તેમના કર ફાઇલ કરી શકે. જીએસટી પોર્ટલ બરાબર તે જ કરે છે. IT કરદાતાને તેમના વ્યવસાય અને જીએસટી સંબંધિત તમામ માહિતીને એક જગ્યાએ સંચાલિત કરવા માટે એક પોર્ટલ પ્રદાન કરે છે.

જીએસટી સુવિધા સેવાઓ

સરકારે ટેક્સ નેટવર્કની સાથે વધુ ડિજિટલ એપ્લિકેશનો વિકસિત કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા છે. ડિજિટલ ઇન્ડિયાના પ્રારંભથી, ઘણા નવા ડિજિટલ એપ્લિકેશનો અને સેવાઓ ઉદ્યોગોને મદદ કરવા માટે આગળ વધ્યાં છે. GSTN એ આ સેવાઓ અને જીએસટી ને લગતી કરોડરજ્જુ છે.

સંશોધન અને વિકાસ

GSTN વિવિધ પક્ષકારો કરવેરા અને માહિતી ટેકનોલોજી ના વિવિધ પાસાઓ પર સંશોધન અને વિકાસ કરવા માટે પરવાનગી આપે છે. આ શ્રેષ્ઠ વ્યવહાર અને ઉદ્યોગ ધોરણો બનાવવાની મંજૂરી આપે છે. ટેક્નોલોજી અને ટેક્સ બંને દેશમાં અગત્યના છે, તેથી વધુ સંશોધન અને વિકાસ જે અર્થતંત્ર માટે વધુ સારી રીતે કરવામાં આવશે.

બેકએન્ડ ટેક્નોલોજી સર્વિસીસ

આપણા દેશના ટેક્સ વિભાગો ટેક્નોલોજી ને અપનાવવા માટે ધીમા રહ્યા છે અને મુખ્યત્વે તેમનું કાર્ય પૂર્ણ કરવા માટે કાગળના રેકોર્ડ્સ પર આધાર રાખે છે. આ માત્ર બિનકાર્યક્ષમ જ નહીં, પણ કરદાતાઓ માટે ઘણી સમસ્યાઓ ઊભી કરતાં હતા કારણ કે ઘણા રેકોર્ડ્સ ખોવાઈ જતાં અથવા નુકસાન પહોંચતુ હતું.

GSTN એ તે બદલ્યું છે જેથી હવે આ નેટવર્ક સમગ્ર કર વિભાગ ને જોડે છે જેથી રેકોર્ડ ડિજિટલ થયા છે  અને વધુ કાર્યક્ષમ કામગીરી તરફ દોરી ડિજિટાઇઝ્ડ બની ગયા છે. આ પાસાને ધ્યાનમાં રાખીને નેટવર્કમાં કેટલાક મુદ્દાઓ છે, પરંતુ લાંબા ગાળે, તેઓને કડક થઈ જશે.

ભાવિ આયોજન

દેશ ડિજિટલ વલણ ધરાવતો હોવાથી, ઘણા વ્યવસાય ડિજિટલ રીતે કરવામાં આવી રહ્યા છે. સરકાર દ્વારા પણ ટેક્સનું પાલન વધુ સારું બનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહ્યું છે. GSTN સંપૂર્ણપણે ડિજીટલ સરકારી સેવા ટેસ્ટબેડ તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

આ નેટવર્ક ખૂબ વિશાળ અને જટિલ હોવાથી, જે રીતે સંચાલન કરવામાં આવે છે તે સરકારને મૂલ્યવાન ડેટા આપશે કે ઘણા વિભાગોમાં ફેલાયેલ ડિજિટલ સરકારી નેટવર્ક કેવી રીતે બનાવવું.

ડિઝાસ્ટર રિકવરી

સાયબર એટેક એ આધુનિક વિશ્વમાં હવે સામાન્ય છે. હેકર્સ બધે જ બેંકો, એટીએમ અને અન્ય ડિજિટલ ફાઇનાન્સિયલ સર્વિસિસમાં પ્રવેશ કરવા ડેટા અને પૈસા ચોરી કરવા વિવિધ યુક્તિઓ અજમાવી રહ્યા છે.

સાયબર એટેક નો સામનો કરવા માટે એક મજબૂત ઇન્ફર્મેશન ટેક્નોલોજી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જરૂરી છે, તેથી જ કેન્દ્રીય સંચાલિત સ્થિતિસ્થાપક IT નેટવર્ક દેશની નાણાકીય સેવાઓનું સંચાલન કરવા માટે નિર્ણાયક છે અને GSTN ના મુખ્ય કાર્યોમાંનું એક છે.

આધુનિક દુર્ઘટનામાં કુદરતી આફતો પણ વધુ છે. પૂર, ધરતીકંપ તેમજ તોફાનોની આગાહીઓ પણ ગંભીર છે અને ઘણું નુકસાન પહોંચાડે છે. બેક અપ અને ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટની મજબૂત સિસ્ટમ મહત્વપૂર્ણ છે અને તે GSTN નું પણ એક મોટું કાર્ય છે.

એકંદરે, ગુડ્ઝ અને સર્વિસ ટેક્સ નેટવર્ક જીએસટીના સંદર્ભમાં નાણાકીય વ્યવહારો માટે સલામત અને સુરક્ષિત સિસ્ટમ સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. તે કરદાતાને તેમજ કર ભરવાની સત્તાને પારદર્શક રીતે જોડવામાં સહાય કરે છે.

GSTN પણ કરદાતાઓ ને તેમની પરિસ્થિતિને લગતી બધી માહિતી ની ઍક્સેસ તેમજ સલામત અને સુરક્ષિત રીતે ગણતરી અને વેરા ફાઈલ કરવા સુધી ની પરવાનગી આપે છે. આ એક પ્રગતિનું કાર્ય છે અને ભવિષ્યમાં વધુ ફેરફારો થવાની સંભાવના છે, ખાસ કરીને GSTN નો અવકાશ વધારવાની સાથે શું ઓફર કરવામાં આવે છે તે જોવા માટે નિયમિત તપાસ કરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

Related Posts

Leave a Comment