written by | October 11, 2021

గాజులు వ్యాపారం

×

Table of Content


భార‌త‌దేశంలో గాజుల వ్యాపారం ఎలా ప్రారంభించాలి?

గాజు గాజులకు భారతదేశంలో ఎంతో ఆద‌ర‌ణ ఉంది. ఈ గాజుల పరిమాణం గుండ్రంగా మరియు ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. అందుకే మహిళలు /య‌వ‌తులు బాలికలు వారి దుస్తుల రంగుల‌కు అనుగుణంగా గాజుల‌ను ఎంచుకుని ధ‌రిస్తుంటారు. మహిళలు మరియు బాలికలు గాజులు ధరించే ఆచారం ప్రాచీన కాలం నుండి ఉంది. అందుకే గాజుల‌ను ఆచార అలంకార వస్తువు అని కూడా పిలుస్తారు. అదేవిధంగా గాజుల‌ను మ‌గువ‌ల‌‌ వైవాహిక స్థితికి చిహ్నంగా గుర్తిస్తారు. అలాగే బాలిక‌లు, యువ‌తులు గాజుల ధ‌రించ‌డం శుభ‌ప్ర‌ద‌మ‌ని మ‌న‌దేశంలో న‌మ్ముతుంటారు. 

గాజు గాజుల వ్యాపారం ఎలా చేయాలి?

బంగారం, వెండి, ఇత్తడి, ఇనుము వంటి వివిధ రకాల లోహాలతో గాజులు రూపొందిస్తున్న‌ప్ప‌టికీ, గాజు గాజుల‌కు, ప్లాస్టిక్ గాజుల‌కు కూడా అంతే ఆద‌ర‌ణ ఉంది. అయితే ఇప్పుడు మ‌నం గాజు గ్లాసుల గురించి తెలుసుకుందాం. గాజు గాజులు ఇతర గాజుల కన్నా ఎక్కువ ఆద‌ర‌ణ‌ పొందాయి. వివిధ పరిమాణాలలో గాజు గాజులు తయారు చేసి, మార్కెట్లో విక్రయించడం ద్వారా డబ్బును సంపాదించ‌వ‌చ్చు. దీనినే గ్లాస్ బ్యాంగిల్స్ మేకింగ్ బిజినెస్ అని అంటారు

గాజుల తయారీలో మార్కెట్ సంభావ్యత

చేతి అలంకరణ కోసం బాలికలు / మహిళలు ఉపయోగించే గాజు గాజులను మ‌ట్టి గాజులు అని కూడా అంటారు. భారతదేశంలో పెద్ద ఎత్తున బ్యాంగిల్స్ విక్ర‌యాలు జ‌రుగుతుంటాయి. దేశంలోని మహిళలు, యువ‌తులు, బాలికలు రోజువారీ అలంకరణ కోసం బ్యాంగిల్స్ ధ‌రిస్తుంటారు. కర్వా చౌత్, దీపావళి లేదా వివాహ వేడుక త‌దిత‌ర సంద‌ర్భాల‌లో గాజు గ్లాసుల‌కు మ‌రింత డిమాండ్ ఉంటుంది. ప్లాస్టిక్ గాజులకు మార్కెట్లో పోటీ ఉన్నప్పటికీ గాజు గాజుల డిమాండ్ త‌ర‌గ‌కుండా ఉంది. గాజు గాజులను పవిత్రంగా భావించే భావజాలం కూడా వీటి డిమాండ్ పెరగడం వెనుక ప్ర‌ధాన కార‌ణంగా నిలుస్తోంది. గాజు గాజులు త్వ‌ర‌గా ప‌గిలిపోయే అలంక‌ర‌ణ వ‌స్తువులు కావ‌డంలో మార్కెట్లో వీటి భర్తీకి ఎల్లప్పుడూ మంచి డిమాండ్ ఉంటుంది. ప్రస్తుతం, భారతదేశంలో గాజుల వ్యాపారినికి మంచి అవకాశాలున్నాయి. ఈ వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించే వ్య‌వస్థాప‌కునికి నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికుల‌ అవసరం ఉంటుంది. మధ్యతరగతి మరియు దిగువ తరగతి కుటుంబాలకు చెందిన మహిళలు గాజు గాజుల‌ను ధ‌రిస్తుంటారు. అందుకే భారతదేశంలో గాజు గాజుల వ్యాపారానికి మార్కెట్‌లో అవ‌కాశాలు పుష్క‌లంగా ఉన్నాయి. 

గాజు గాజుల తయారీకి అవసరమైన యంత్రాలు మరియు ముడిసరుకు:

ప్రధానంగా గాజు గాజుల తయారీకి చిన్న‌పాటి యంత్రాల అవ‌స‌ర‌మ‌వుతాయి. అలాగే వివిధ ప్రక్రియలను నిర్వహించడానికి వేర్వేరు కొలిమిలు కావాల్సివుంటుంది. వీటితో పాటు గాజుల త‌యారీకి ఏమేమి అవ‌స‌ర‌మో ఇప్పుడు చూద్దాం. 

పాట్ కొలిమి (గాజు కరిగే కొలిమి)

తిరిగి వేడి చేయడానికి సహాయక కొలిమి

బెలార్ ఫర్నేసులు (కొలిమిని తిరిగి వేడి చేయడం)

పొయ్యి

దుమ్మును సేకరించేది

ఆప్టికల్ పైరోమీటర్

ఒరాసాట్ ఉపకరణం

వాక్యూమ్ క్లీనర్.

ప‌లు ఉపకరణాలు మ‌రియు పరికరాలు

గ్లాస్ గాజుల తయారీలో ఉపయోగించే ముడి పదార్థాల జాబితా ఈ క్రింది విధంగా ఉంది.

బోరాక్స్ (బోరాక్స్)

కల్లెట్ (విరిగిన గాజు)

ఫైర్ క్లే కుండలు

సున్నపు రాయి (సున్నపురాయి)

ఇతర మైనర్ కెమికల్

ప్యాకింగ్ పదార్థం

పొటాషియం నైట్రేట్స్ (పొటాషియం నైట్రేట్)

సిలికా ఇసుక

సోడా యాష్

గ్లాస్ గాజుల తయారీ ప్రక్రియ:

గాజు గాజులు త‌యారు చేయడానికి అధిక నైపుణ్యం కలిగిన వ్యక్తులు అవసరం. అయితే మనం ఈ ప్రక్రియను మూడు భాగాలుగా విభజించవచ్చు.

గ్లాస్ ద్రవీభవన

పారిసన్ మేకింగ్

గాజు మూస‌ / కాయిల్ ఏర్పడటం

గాజుగాజు త‌యారీలో మొద‌ట‌ ఇసుక, సోడా బూడిద, సున్నపురాయి ఫెల్సేఫర్, బోరాక్స్ మొదలైనవాటితోపాటు రంగులు, ఇతర పదార్థాలను సరైన మొత్తంలో కలుపుతారు. ఆపై వాటిని ఒక కుండ కొలిమిలో ఉంచుతారు. ఈ ముడి పదార్థాన్ని కొలిమిలో 1300-1400 సెంటీగ్రేడ్‌ ఉష్ణోగ్రత వద్ద వేడి చేసి కరిగిస్తారు. కరిగిన గాజును ఇనుప పైపు ద్వారా ఇనుప పలకలోకి పారిసన్ తయారీకి తీసుకువెళతారు. తరువాత దానిని సహాయక కొలిమిలో తిరిగి వేడి చేస్తారు. తద్వారా దీనికి అవసరమైన డిజైన్ ఇవ్వబడుతుంది. తిరిగి వేడిచేసిన పారిసన్ తరువాత బెలార్ కొలిమి వైపు మురి / కాయిల్‌కు వెళుతుంది. ఈ విధంగా గాజులు త‌యారీ ప్ర‌క్రియ ఉంటుది. దీనిని నిర్వహించడానికి అధిక నైపుణ్యం కలిగిన కార్మికులు ఎంతైనా అవసరం. గాజుల‌ తయారీ కర్మాగారంలో అత్యధిక జీతం ఇచ్చి నిపుణుల‌ను నియ‌మించుకుంటారు. గాజు యొక్క వ్యాసం స్పైరల్ నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన కుదురు యొక్క వ్యాసం, గాజుల మందం మొద‌లైన‌వి పారిసన్ మందం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. అప్పుడు మూస కుదురు నుండి తొలగించి, పెన్సిల్ కట్టర్ సహాయంతో కత్తిరిస్తారు. ఈ కట్ గాజుల‌కు ఫినిషింగ్, కట్టింగ్, డెకరేటింగ్, పాలిషింగ్ ప్రక్రియ జరుగుతుంది.ఈ విధంగా రూపొందిన‌ గాజుల‌ను ప్యాకేజింగ్ చేసి మార్కెట్లో విక్ర‌యిస్తారు.

లక్క గాజుల తయారీ

లక్క గాజుల పరిశ్రమ నెల‌కొల్పేందుకు ప్లక్కర్, కట్టర్ వంటి సాధనాలు, ఇంట్లో ఉపయోగించే ఐదారు పాత్రలు , గాజులు ఆరబెట్టడానికి స్టాండ్స్‌, నలుగురు మహిళలు కూర్చోవడానికి వీలుగా ఉండే గ‌ది ఉండాలి

ముడి సరుకు: అల్యూమినియం రింగులు, లెపాక్స్ ఎక్స్ రసాయనాలు, లెపాక్స్ ఆర్,  వెల్‌కమ్ పౌడర్, స్టోన్స్, కుందన్స్, చమ్కీలు, చైనులు, రంగులు మొద‌లైన‌వి అవ‌స‌రం అవుతాయి. గాజులు చేయాలంటే కనీసంగా కొంత ముడిసరుకుని సిద్ధం చేసుకోవాలి. అవి ఎంతెంత పరిమాణంలో ఉండాలో, ఎంతెంత ధరల్లో దొరుకుతాయో తెలుసుకుందాం.

 వెల్‌కమ్ పౌడర్ – 25 కిలోలు (సుమారు కిలో రూ.400)

 లెపాక్స్ ఎక్స్ – 2 కిలోలు (కిలో 350-400)

 లెపాక్స్ ఆర్ – 2 కిలోలు (కిలో 350-400)

 ఐదారు రంగులు (యాభై గ్రాముల ప్యాకెట్ 50 రూపాయలు)

స్టోన్స్ – మూడు నాలుగు సైజులైనా తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. క‌నీసం పదిరంగులుండేలా చూసుకోవాలి. ఒక్కొక్క రంగులో వంద గ్రాముల స్టోన్స్ తీసుకోవచ్చు. ధర స్టోన్ క్వాలిటీని బట్టి వందగ్రాముల ప్యాకెట్ 80 నుంచి 700 రూపాయల వ‌ర‌కూ ఉండ‌వ‌చ్చు.

చమ్కీలు కూడా పది రంగుల్లోవి తీసుకోవాలి. వంద గ్రాముల చమ్కీల ధర సుమారు 50 రూపాయలుంటుంది.

చైన్స్ – గోల్డ్ కలర్, సిల్వర్ కలర్‌తోపాటు ఇతర రంగులు కూడా ల‌భ్య‌మ‌వుతాయి. వీటిని కిలోల చొప్పున కొనాలి. కిలో రూ. 200 వ‌ర‌కూ ఉంటుంది. ఒక్కో రంగు చైన్ ఒక్కో కిలో చొప్పున తీసుకోవచ్చు. గాజుల తయారీలో చైన్లు తప్పనిసరి కాదు. గాజులు మరింత ఆకర్షణీయంగా కనిపించడం కోసమే వీటిని వినియోగిస్తారు. 

ఎంత ఖర్చవుతుంది?

యాభై వేల నుంచి లక్ష రూపాయల ఖర్చుతో ఈ ల‌క్క‌గాజుల పరిశ్రమ ప్రారంభించవచ్చు. ఈ పరిశ్రమకు కరెంటు, నిర్వహణ ఖర్చులు అంత‌గా ఉండవు. ఈ రసాయనాలు చర్మానికిగానీ, కళ్లకుగానీ ఎలాంటి ఇబ్బందిని కలిగించవ‌ని నిరూపిత‌మ‌య్యింది. 

త‌యారీ విధానం

లెపాక్స్ ఆర్, లెపాక్స్ ఎక్స్ రసాయనాలు జిగురుగా ఉంటాయి. ఈ రెండింటినీ (వేటికవి విడిగా) వెల్‌కమ్ పౌడర్‌లో కలపాలి. కిలో లెపాక్స్‌కి నాలుగు కిలోల వెల్‌కమ్ పౌడర్ అవ‌స‌రం ఉంటుంది. వీటిని చపాతీల పిండిలా కలుపుకుంటారు. ఈ రెండు మిశ్రమాలను కలిపి అల్యూమినియం రింగుకు అతికిస్తే గాజు తయారవుతుంది. వెంటనే గాజు మీద కావల్సిన డిజైన్లలో రాళ్లు, కుందన్లు, చమ్కీలు, చైన్లు అతికించుకోవాలి. పది, పదిహేను నిమిషాల లోపే పని పూర్తి చేయాలి. కుందన్స్ అతికించడం వంటి అలంకరణ అంతా అయిన తర్వాత గాజుల స్టాండుకు తగిలించి ఆరు గంటల సేపు ఆరనివ్వాలి. ఈ విధంగా ల‌క్క గాజులు సిద్ధం అవుతాయి. అయితే ఈ గాజుల త‌యారీకి నిపుణుల దగ్గ‌ర శిక్ష‌ణ తీసుకుని ఈ వ్యాపారిన్ని ప్రారంభించ‌డం ఉత్త‌మం. 

 సిల్క్ త్రెడ్ బ్యాంగిల్స్ బిజినెస్

ప్ర‌స్తుతం బాగా ట్రెండ్ అవుతున్న బ్యాంగిల్స్ ఇవి. వీటి తయారీ ఎంతో లాభదాయకంగా ప‌రిణ‌మించింది. వీటిని చాలామంది మహిళలు, కాలేజీ విద్యార్థినులు టైం పాస్ కింద తయారు చేసుకుని ధరిస్తున్నారు. ఇవి త‌యారు చేయడం ఎంతో సుల‌భం. ఇక ఈ బిజినెస్ ను ఎలా ప్రారంభించాలో తెలుసుకుందాం.

సిల్క్ త్రెడ్ బ్యాంగిల్ అంటే సాధారణమైన ఒక బ్యాంగిల్ ను తీసుకుని, దానికి రకరకాల సీల్క్ త్రెడ్స్ తో వివిధ డిజైన్లతో తీర్చిదిద్దాల్సివుంటుంది. ఇక్క‌డ డిజైన్ చేయడానికి ఒక లిమిట్ అంటూ ఉండదు. మనకు కావాల్సినన్ని డిజైన్లలో బ్యాంగిల్స్ ను త‌యారు చేయ‌వ‌చ్చు. ఇందు కోసం మనకి కావాల్సింది టైం అండ్ క్రీయేటివిటి. ఈ వ్యాపారం ప్రారంభించడానికి ముందుగా మనకు వివిధ సైజుల బ్యాంగిల్స్, స్టోన్స్, పూసలు ఇలా పలు రకాల బ్యాంగిల్ డెకరేటివ్ ఐటమ్స్ అవ‌స‌ర‌మ‌వుతాయి. వీటన్నిటికి చాలా తక్కువ ఖర్చు అవుతుంది. ఈ బిజినెస్‌ను కేవలం 5 వేల రూపాయలతో ప్రారంభించవచ్చు. మార్కెటింగ్ అవుతున్న కొద్దీ మన పరిధి పెంచుకుంటూ ముందుకు వెళ్ళవచ్చు. ఇక లాభాల విషయానికి వస్తే మనకి జత సిల్క్ థ్రెడ్ బ్యాంగిల్ తయారు చేయడానికి సుమారుగా 40 రూపాయలు ఖర్చు అవుతుంది. అయితే బ్యాంగిల్ సైజును బట్టి మనము వాడే మెటీరియల్ బట్టి ఆ ఖర్చు ఇంకా పెరిగేందుకు అవ‌కాశం ఉంటుంది. మనం ఒక్కో జత మీద 30 రూపాయల వరకు లాభం వేసుకోవచ్చు. ఇలా రోజుకి కనీసం 50 జతల బ్యాగింల్స్ వరకు సెల్ చేసినా, 1,500 రూపాయల లాభాన్ని అందుకోవ‌చ్చు. అయితే ఈ ఖర్చులు, లాభాల వివరాలు ఒక అంచనాతో మాత్రమే అని గ్ర‌హించండి. ఒకసారి బిజినెస్ ప్రారంభించాక ఈ అంచ‌నాల్లో తేడా ఉండవచ్చు.

మార్కెటింగ్ ఎలా చేయాలి?

ఈ వ్యాపారానికి ఎంతో ముఖ్యమైన‌ది మార్కెటింగ్. మనం ఎంత బాగా మార్కెటింగ్ చేసుకుంటే మనం అంతగా ఈ బిజినెస్ లో లాభాలు అందుకోవ‌చ్చు. ఈ వ్యాపారానికి మార్కెటింగ్ చేయ‌డానికి ముందుగా మన పట్టణంలో ఉన్న బ్యాంగిల్స్, ఫ్యాన్సీ స్టోర్స్ ను సంప్రదించి వారికి మన ప్రొడక్ట్ గురించి తెలియ‌జేయాలి. బ్యాంగిల్స్ ను రోజువారీగా సప్లై చేసే విధంగా ఒప్పందం కుదుర్చుకోవాలి. అంతేకాకుండా వివిధ ఆన్లైన్ షాపింగ్ సైట్లలో కూడా గాజుల‌ను సేల్ చేయొచ్చు. ఇది అంత‌గా రిస్క్ లేని బిజినెస్ కనుక స్వయం ఉపాధి పొందుదామనుకునే మహిళలకు ఎంతో చక్కటి అవకాశంగా చెప్పుకోవ‌చ్చు. 

దేశంలో గాజుల త‌యారీ కేంద్రాలు

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఫిరోజబాద్‌లో‌ అతిపెద్ద గాజుల తయారీ కేంద్రం ఉంది. మురదాబాద్‌లోనూ వీటి తయారీ కేంద్రాలు ఉన్నాయి. అదేవిధంగా హైదరాబాద్‌ లాడ్‌బజార్‌ ఆకర్షణీయమైన గాజులకు కేరాఫ్ అడ్ర‌స్‌గా నిలిచింది‌. ఇక్కడ సుమారు 350కిపైగా గాజుల షాపులున్నాయి. ఇక్కడ అధికశాతం లక్క, గాజు గాజులు తయారుచేస్తారు. ఈ గాజుల ధర రూ. 100 నుంచి 5000 రూపాయల వరకూ ఉంటుంది. గాజుల తయారీ కేంద్రాలలో వేల సంఖ్యలో కార్మికులు పనిచేస్తుంటారు. వీరిలో 60 శాతం మంది మహిళలే ఉండ‌టం విశేషం. వీరు స్టోన్‌వర్క్‌ పనిచేస్తుంటారు. ఈ మార్కెట్‌లో వ్యాపారం చేసేవారిలో ఉన్నత చదువులు చదివిన వారు కూడా ఉన్నారు. లక్క, గ్లాస్‌తోనే కాకుండా పెళ్లిళ్ళకు, ఫంక్షన్లకు రాగి, వెండి ఫ్రేమ్‌తో గాజులను తయారుచేస్తారు. గాజులను తయారుచేయడానికి విభిన్న రకాల మెటీరియల్‌ను ఉపయోగిస్తారు. లక్కతో తయారు చేసిన గాజుల ధర 120 రూపాయల నుంచి మొద‌ల‌వుతుంది. గాజు‌ గాజులు తక్కువ ధరలోనే లభిస్తాయి. వీటి ధర డజను 20 నుంచి 30 రూపాయల వరకూ ఉండ‌వ‌చ్చు. గాజుల ధర వాటి డెకరేషన్‌, మెటీరియల్‌పై ఆధారపడి ఉంటుంద‌ని చెప్పుకోవ‌చ్చు. 

 

నిరాకరణ :
ఈ వెబ్ సైట్ లో అందించబడ్డ సమాచారం, ఉత్పత్తులు మరియు సర్వీసులు ఎలాంటి వారెంటీ లేదా ప్రాతినిధ్యం, లేకుండా మాత్రమే ''లభ్యమవుతాయనే' కండిషన్ తో అందించబడతాయి. Khatabook బ్లాగులు అన్నీ ఆర్థిక సేవలు మరియు ఉత్పత్తుల పై వినియోగదారులకు అవగాహన కలిపించడానికి మాత్రమే వ్రాయబడినవి. ఈ సర్వీసులు మీ అవసరాలన్నిటికి సరిపోతాయని, అంతరాయం లేకుండా పని చేస్తాయని, అన్ని సమయాల్లో సురక్షితమైనవని, రెగ్యులర్ గా పని చేస్తాయని, ఏమైనా సమస్యలు ఉంటే, సరిచేయబడతాయని Khatabook వారు ఎలాంటి గ్యారెంటీ ఇవ్వడం లేదు. ఇక్కడ ఉన్న సమాచారం కేవలం సాధారణ ప్రయోజనాలకు మాత్రమే. ఏదైనా చట్టపరమైన, ఆర్థిక లేదా వ్యాపార పరమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి ఈ సమాచారంపై ఆధారపడేటట్టు అయితే ముందుగా ప్రొఫెషనల్ ని సంప్రదించండి. ఈ సమాచారాన్ని మీ లాభానికి వాడుకొనేటప్పుడు, పూర్తి రిస్క్ కు మీరే బాధ్యులు. వెబ్ సైట్ లో ఉన్న ఏదైనా తప్పుడు, లేదా అసంపూర్ణ సమాచారానికి Khatabook బాధ్యత వహించదు. ఈ వెబ్ సైట్ లో ఉన్న సమాచారం అప్ డేట్ చేయబడి, ఖచ్చితమైనది అని ధృవీకరించడానికి మేము ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, వెబ్ సైట్ కు సంబంధించి సంపూర్ణత, విశ్వసనీయత, ఖచ్చితత్త్వం, అనుకూలత లేదా లభ్యత లేదా ఏదైనా ప్రయోజనం కొరకు వెబ్ సైట్ లో ఉన్న సమాచారం, ప్రొడక్ట్, సర్వీసులు లేదా సంబంధిత గ్రాఫిక్స్ పై Khatabook ఎలాంటి గ్యారెంటీ ఇవ్వదు. ఏదైనా సాంకేతిక సమస్యలు లేదా ఇతరత్రా సమస్యలు లేదా అందుకు మించి దేనివల్లనైన ఈ వెబ్ సైట్ ని పనిచేయకపోయినా, లేదా యాక్సెస్ పోయినా, అందువల్ల ఎవరికైనా ఏదైనా నష్టం లేదా డ్యామేజీ కలిగినా, దానికి Khatabook బాధ్యత వహించదు.
నిరాకరణ :
ఈ వెబ్ సైట్ లో అందించబడ్డ సమాచారం, ఉత్పత్తులు మరియు సర్వీసులు ఎలాంటి వారెంటీ లేదా ప్రాతినిధ్యం, లేకుండా మాత్రమే ''లభ్యమవుతాయనే' కండిషన్ తో అందించబడతాయి. Khatabook బ్లాగులు అన్నీ ఆర్థిక సేవలు మరియు ఉత్పత్తుల పై వినియోగదారులకు అవగాహన కలిపించడానికి మాత్రమే వ్రాయబడినవి. ఈ సర్వీసులు మీ అవసరాలన్నిటికి సరిపోతాయని, అంతరాయం లేకుండా పని చేస్తాయని, అన్ని సమయాల్లో సురక్షితమైనవని, రెగ్యులర్ గా పని చేస్తాయని, ఏమైనా సమస్యలు ఉంటే, సరిచేయబడతాయని Khatabook వారు ఎలాంటి గ్యారెంటీ ఇవ్వడం లేదు. ఇక్కడ ఉన్న సమాచారం కేవలం సాధారణ ప్రయోజనాలకు మాత్రమే. ఏదైనా చట్టపరమైన, ఆర్థిక లేదా వ్యాపార పరమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి ఈ సమాచారంపై ఆధారపడేటట్టు అయితే ముందుగా ప్రొఫెషనల్ ని సంప్రదించండి. ఈ సమాచారాన్ని మీ లాభానికి వాడుకొనేటప్పుడు, పూర్తి రిస్క్ కు మీరే బాధ్యులు. వెబ్ సైట్ లో ఉన్న ఏదైనా తప్పుడు, లేదా అసంపూర్ణ సమాచారానికి Khatabook బాధ్యత వహించదు. ఈ వెబ్ సైట్ లో ఉన్న సమాచారం అప్ డేట్ చేయబడి, ఖచ్చితమైనది అని ధృవీకరించడానికి మేము ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, వెబ్ సైట్ కు సంబంధించి సంపూర్ణత, విశ్వసనీయత, ఖచ్చితత్త్వం, అనుకూలత లేదా లభ్యత లేదా ఏదైనా ప్రయోజనం కొరకు వెబ్ సైట్ లో ఉన్న సమాచారం, ప్రొడక్ట్, సర్వీసులు లేదా సంబంధిత గ్రాఫిక్స్ పై Khatabook ఎలాంటి గ్యారెంటీ ఇవ్వదు. ఏదైనా సాంకేతిక సమస్యలు లేదా ఇతరత్రా సమస్యలు లేదా అందుకు మించి దేనివల్లనైన ఈ వెబ్ సైట్ ని పనిచేయకపోయినా, లేదా యాక్సెస్ పోయినా, అందువల్ల ఎవరికైనా ఏదైనా నష్టం లేదా డ్యామేజీ కలిగినా, దానికి Khatabook బాధ్యత వహించదు.