Home जीएसटी जीएसटीवर नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (उत्तरासहित)

जीएसटीवर नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (उत्तरासहित)

by Abhimanyu Dhamija

जीएसटी किंवा वस्तू व सेवा कर 2017 मध्ये सादर केलेली नवीन कर प्रणाली आहे. कर संकलनाची प्रक्रिया सुलभ करणे आणि संपूर्ण अप्रत्यक्ष कर प्रणालीमध्ये सुधारणा करणे हे त्याचे मुख्य उद्दीष्ट आहे. मुख्य फायदा असा आहे की तो सुव्यवस्थित आहे आणि त्याला टाळणे सोपे नाही.

सुमारे दहा दशकांच्या नियोजनानंतर नवीन कर अत्यंत यशस्वीरित्या लागू करण्यात आला परंतु त्यासंबंधी अनेक प्रश्न आहेत.

हा गोंधळ कमी करण्यासाठी  जीएसटीबद्दल आमच्याकडे असलेल्या 15 सामान्य प्रश्नांची संक्षिप्त उत्तरे सादर करण्याचे आमचे लक्ष्य आहे.

GST FAQ

1. जीएसटी म्हणजे काय?

हा एकच कर आहे जो त्यात अनेक करांना सामिल करून घेतो.  यात समाविष्ट असलेले:

  • विक्री कर
  • सेवा कर
  • केंद्रीय उत्पादन शुल्क
  • प्रवेश कर
  • सीमाशुल्क शुल्क
  • करमणूक कर

मूल्य वाढीच्या प्रत्येक टप्प्यावर वस्तू व सेवा कर आकारला जातो. या संदर्भात, हा व्हॅटसारखाच आहे. इनपुट टॅक्स क्रेडिटची एक अशी प्रणाली आहे जी विक्रेत्यांना आधीच्या पायरीवर आधीच भरलेला कर परत करण्याचा दावा करण्याची क्षमता प्रदान करते.

2. जीएसटी स्लॅब काय आहे?

जीएसटी परिषदेने 1300 प्रकारच्या वस्तू आणि 500 प्रकारच्या सेवांची ओळख केली आहे.

यांना 4 कर ब्रॅकेटमध्ये वाटप केले गेले आहे. – 5%, 12%, 18% आणि 28%.

14% वस्तू 5% जीएसटी स्लॅबमध्ये आहेत. यामध्ये पनीर, कॉफी, चहा, मसाल्यासारखी खाद्य पदार्थ आणि औषधांचा समावेश आहे.

जाम, सूप्स, अंडयातील बलक, गोठवलेल्या भाज्या, आईस्क्रीम यांच्यासह जवळपास अर्ध्याहून जास्त वस्तूंना 18% स्लॅबमध्ये सामिल केले आहे.

वॉशिंग मशीन, रेफ्रिजरेटर, कार आणि इतर लक्झरी वस्तूंसह सुमारे 20% वस्तू सर्वाधिक कर ब्रॅकेटमध्ये आहेत.

3. जीएसटीच्या बाहेर कोणत्या वस्तू आहेत?

पेट्रोलियम उत्पादने आणि वीज जीएसटीच्या कार्यक्षेत्राबाहेर आहेत. पूर्वीप्रमाणेच हे केंद्र व राज्य पातळीवरील विविध करांसारखेच आकारल्या जातात.

जवळजवळ प्रत्येक देशात जीएसटी सर्व उत्पादनांवर एकसारखा असतो. अल्कोहोल आणि पेट्रोलियम उत्पादने सर्वांत जास्त कमाई करतात. त्यामुळे सरकारने यांना जीएसटीच्या कक्षेत आणले नाही कारण असे केल्याने कर वसुली कमी होईल.

सिगारेट, सिगार, तंबाखूवर 28% जीएसटी आकारला जातो आणि एक अतिरिक्त उपकर लावल्या जातो त्याचा दर 40% आहे.

4. जीएसटीचे कोणते फायदे आहेत?

एकदा समजल्यानंतर जीएसटी मान्य करणे सोपे आहे.

एक अत्यंत मजबूत आयटी नेटवर्क जीएसटीचा कणा आहे. एक मोठा डेटाबेस कोणाकडून वस्तू / सेवा खरेदी केली याच्यावर ट्रॅक ठेवते. हे कर आकारणीचा प्रभाव कमी करते. यावरून कर गळती होण्याची शक्यताही फारच कमी आहे. जो कोणी कर टाळतो त्याला इनपुट टॅक्स क्रेडिटच्या कमतरतेमुळे तोटा सहन करावा लागतो.

5. जीएसटीचे तोटे काय आहेत?

ते जीएसटी मान्य करणाऱ्यांवर अवलंबून आहे. विक्रेत्याने जीएसटी न भरल्यास कोणत्याही व्यापाऱ्यास परतावा मिळणे अशक्यच आहे.

जीएसटी मान्य करणं सरकारला भेडसावणाऱ्या अडचणींपैकी एक आहे. तरीही मिसिंग ट्रेडर फ्राॅड कमी करण्यासाठी पावले उचलली जात आहेत.

जीएसटीचा दुसरा तोटा म्हणजे सरकार परतावा देण्यास जास्त वेगवान नाही. यामुळे एमएसएमईसाठी कार्यरत भांडवलाचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले आहे.

6. जीएसटी दर कोण ठरवते?

जीएसटी दराचे निर्णय जीएसटी परिषद घेते. जीएसटी परिषदेचे सदस्य हे केंद्र आणि सर्व राज्य सरकारचे अर्थमंत्री असतात. केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांच्या अध्यक्षतेखाली सध्या  33 सदस्य आहेत.

7. एसजीएसटी आणि सीजीएसटी म्हणजे काय?

राज्यात उत्पादन आणि विक्री केल्या जाणाऱ्या कोणत्याही वस्तूवर दुहेरी जीएसटी आकारल्या जातो. आपण असे समजू की ही आईस्क्रीम आहे ज्यावर 18% कर लावला जातो.

 9% हे राज्याचे आहे आणि ते एसजीएसटी म्हणून गोळा केले जाते. इतर 9% हे केंद्र सरकारचे असून ते सीजीएसटी म्हणून जमा केले जातात.

8. आयजीएसटी म्हणजे काय?

आयजीएसटीचा पूर्ण फॉर्म एकात्मिक वस्तू व सेवा कर आहे. हे वस्तू आणि सेवांच्या आंतर-राज्य पुरवठा तसेच आयात व निर्यातीवर आकारले जाते.

आयजीएसटीची रक्कम करारानुसार राज्य आणि केंद्र सरकार यांच्यात शेअर केली जाते.

9. जीएसटी कोण गोळा करेल?

केंद्र सरकार सीजीएसटी आणि आयजीएसटी आकारतील आणि गोळा करतील. राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेश एसजीएसटी आकारतील आणि गोळा करतील.

10. जीएसटीचे विविध परतावा काय आहे?

आता जीएसटी रिटर्न्सचे 16 प्रकार आहेत त्यापैकी 2 आणि 3 सध्या निलंबित केले गेले आहेत आणि त्यांचे पुनरावलोकन केले जात आहे.

  • जीएसटीआर 1
  • जीएसटीआर 1 ए
  • जीएसटीआर 2
  • जीएसटीआर 2 ए
  • जीएसटीआर 3
  • जीएसटी 3 बी
  • जीएसटीआर 4
  • जीएसटीआर 4 ए
  • जीएसटी 5
  • जीएसटी 5 ए
  • जीएसटी 6
  • जीएसटी 7
  • जीएसटी 8
  • जीएसटी 9
  • जीएसटी 9 सी
  • जीएसटी 11

जीएसटीआर 1 आणि 9 सर्वांत महत्वाचे आहेत.

जीएसटीआर 1 विक्रीचा मासिक तपशिल प्रदान करते आणि जीएसटीआर 9 हे व्यापक वार्षिक परतावा आहे.

जीएसटीआर 1 पुढील महिन्याच्या 11 तारखेपर्यंत भरावा लागतो.

मागील 31 मार्च रोजी संपलेल्या मागील आर्थिक वर्षासाठी 31 डिसेंबर रोजी जीएसटीआर 9 दाखल करावा लागतो.

11. सर्व व्यवसाय जीएसटी भरण्यास जबाबदार आहेत काय?

जर राज्यात कार्यरत व्यवसायात 20 लाख रुपयांची उलाढाल असल्यास ते जीएसटी भरण्यासाठी पात्र आहेत. ज्या व्यवसायांमध्ये राज्ये व्यापार करतात त्यांना उलाढालीच्या कोणत्याही कमी मर्यादेशिवाय वस्तू आणि सेवा कर भरावा लागतो. सेवा प्रदात्यांना त्यांच्या उलाढालीची पर्वा न करता कर भरावा लागेल.

12. रचना योजना म्हणजे काय?

रचना योजनेने छोट्या व्यवसाय मालकांसाठी रिटर्न सोपे बनविले आहे. जीएसटीसाठी आवश्यक असलेल्या  37 रिटर्नऐवजी, रचना योजनामध्ये फक्त 4 तिमाही रिटर्न आणि एक वार्षिक रिटर्नची आवश्यकता आहे.

व्यवसाय योजनेसाठी पात्र होण्यासाठी मागील वर्षी व्यवसायात 50 लाखांपेक्षा जास्त विक्री झालेली नसावी.

13. रचना योजनेचे काय नुकसान आहे?

ज्यांनी याची निवड केली त्यांना 0.5 ते 2.5% च्या उलाढालीवरील फ्लॅट दराने कर भरावा लागेल. इनपुट टॅक्स क्रेडिटची कोणतीही तरतूद नाही. तसेच, ते त्यांच्या राज्याबाहेर माल विकू शकत नाहीत.

14. जीएसटीएन म्हणजे काय?

वस्तू आणि सेवा कर नेटवर्क (जीएसटीएन) जीएसटीचे नियमन आणि प्रशासन करणारे संगणकांचे एक नेटवर्क आहे. जीएसटी पोर्टल इन्फोसिसने विकसित केले होते आणि त्याची देखभाल राष्ट्रीय माहिती विज्ञान केंद्र करत आहे.

15. जीएसटी सॉफ्टवेअर उपलब्ध आहे का?

असे अनेक जीएसटी सॉफ्टवेअर उपलब्ध आहेत जे खरेदी, विक्री आणि गणना करण्यास मदत करतात आणि जीएसटी फॉर्म सहजपणे दाखल करू शकतात. त्यापैकी बरेच एकाधिक बँक खाती व्यवस्थापित करण्यास सक्षम आहेत, तसेच बँक स्टेटमेंट आणि पेरोल ही तयार करतात.

निष्कर्ष

वस्तू आणि सेवा कर हा दूरगामी बदल आहे. याने 70 वर्षांहून अधिक काळ चाललेला गोंधळ मिटविला आणि त्याऐवजी स्पष्ट, पारदर्शक, समजण्यास सोपे, पद्धतशीर कर यंत्रणेची जागा घेतली.

तथापि, या  बदलासोबत अनेक समस्याही समोर आल्या आहेत. परंतु, वाणिज्य मंडळे आणि सरकार यांच्यातील सततच्या सहकार्याने बर्‍याच अडचणी दूर केल्या आहेत.

येत्या दोन वर्षांत जीएसटी निःसंशयपणे अप्रत्यक्ष करांची सोपी आणि निर्दोष प्रणाली असेल.

Related Posts

Leave a Comment