written by Khatabook | January 1, 2023

जिल्हा उद्योग केंद्राविषयी (DIC) सर्व काही जाणून घ्या

×

Table of Content


देशाच्या ग्रामीण भागात आणि गावांमध्ये सर्व छोट्या आकाराच्या व्यवसायांची प्रभावीपणे वाढ करण्यासाठी, गाव आणि छोट्या आकाराच्या संस्थांना सर्व सहाय्य आणि कार्यक्रम एकाच छताखाली आणण्यासाठी जिल्हा उद्योग केंद्र (DIC) कार्यक्रम 1978 मध्ये सुरू करण्यात आला. DIC कार्यक्रमाचा मुख्य फोकस अशा प्रकारच्या उत्पादन प्रकल्पांच्या स्थापनेवर आहे, ज्यामुळे दुर्गम आणि अर्ध-शहरी प्रदेशांमध्ये मोठ्या प्रमाणात नोकऱ्या उपलब्ध होतील.

तुम्हाला माहिती आहे का?

DIC लोन योजनेचा अनुसूचित जाती, सफाई कर्मचारी कुटुंबे आणि इतर मागासवर्गीय (OBC) लाभ घेऊ शकतात.

जिल्हा उद्योग केंद्र म्हणजे काय?

जिल्हा उद्योग केंद्र ही एक जिल्हा-स्तरीय संस्था आहे जी भारताच्या ग्रामीण भागात छोट्या व्यवसायांच्या स्थापनेत मदत करते. DIC स्थापन करण्यापूर्वी, संभाव्य उद्योजकाने आवश्यक समर्थन आणि सुविधा मिळवण्यासाठी विविध संस्थांना भेट देणे आवश्यक आहे आणि बर्‍याच घटनांमध्ये, त्यापैकी बहुतेक त्यांच्या जवळपासच असतात.

बऱ्याच वेळा उद्योगासाठी अनेक अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो, जे त्यांना परवडणाऱ्या नसतात. या गैरसोयींमुळे, राज्य प्राधिकरणाच्या अनेक एजन्सींना आता DIC चा प्रभारी नियुक्त करण्यात आला आहे. अशाप्रकारे, एखादा उद्योजक DIC या एकाच संस्थेकडून त्यांचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आवश्यक असलेली सर्व मदत मिळवू शकतो.

जिल्हा उद्योग केंद्रांची (DIC) भूमिका

जिल्हा उद्योग केंद्रे त्यांच्या संबंधित राज्यातील व्यवसायांना प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि समर्थन देण्यासाठी अस्तित्वात आहेत. प्रत्येक राज्यातील वाणिज्य आणि उद्योग विभाग DIC तयार करतो. DIC सोबत, उपजिल्हा उद्योग केंद्रे मदत देतात. DIC च्या जबाबदाऱ्यांमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:

  • DIC एखाद्या उद्योजकाला DIC कार्यक्रमांमध्ये मदत करते आणि त्यांच्या व्यवसायाच्या स्थापनेदरम्यान सतत समर्थनाची हमी देते.
  • DIC तरुण व्यवसाय मालकांना सिंगल-विंडो क्लिअरिंग सिस्टम ऑफर करते ज्यामुळे त्यांना त्यांच्या व्यवसायाशी संबंधित समस्या लवकर सोडवता येतात.
  • DIC ग्रामीण आणि शहरी समुदायांमध्ये अनेक उत्पादन उद्योगांचा विस्तार आणि विकास करण्यास प्रोत्साहन देते.
  • स्टँडअप इंडिया योजनेंतर्गत, DIC MSME, स्टार्ट-अप आणि वाढत्या कंपन्यांना वित्तपुरवठा करते.
  • DIC स्वयंरोजगार असलेल्या व्यक्तींना त्यांच्या व्यवसायात मदत करण्यासाठी मशिनरी आणि साधने प्रदान करते.
  • योग्य अंमलबजावणी आणि संचालन सुनिश्चित करण्यासाठी DIC त्यांच्या कार्यक्रम आणि योजनांचे नियतकालिक मूल्यांकन देखील करते.

जिल्हा उद्योग केंद्रांतर्गत (DIC) योजना

DIC योजनांची यादी खाली दिली आहे:

  • पंतप्रधान रोजगार हमी कार्यक्रम: हा कार्यक्रम 2008 मध्ये सुरू झाला. या योजनेचा उद्देश ग्रामीण आणि शहरी भागातील शिक्षित परंतु बेरोजगार व्यक्तींना मदत करणे हा आहे. हे नोकरीशी संबंधित पुरेसे कौशल्ये प्रदान करते.
  • DIC लोन योजना: ही योजना शहरे आणि ग्रामीण भागात एक लाख लोकांसाठी उपलब्ध आहे, जेथे भांडवली गुंतवणूक ₹2 लाखांपेक्षा कमी आहे. हे ग्रामीण भागातील स्वयंरोजगार आणि छोट्या व्यवसायांना मदत करते. लघु उद्योग मंडळ आणि ग्रामोद्योग समान व्यवसाय शोधून काढतात आणि त्यांना MSME लोन मिळवण्यासाठी मदत करतात.
  • बीज भांडवल योजना: हा कार्यक्रम स्वयंरोजगार करणाऱ्या व्यक्तींना मदत प्रदान करतो, जे स्वयंरोजगार उपक्रमांचा किंवा विशेष वेतनाच्या नोकऱ्यांचा भाग आहेत. योजनेंतर्गत वित्तपुरवठा ₹25 लाख आहे. ₹10 लाखांपर्यंतच्या उपक्रमांसाठी, बीज भांडवल समर्थन 15 टक्के असेल. बँकेकडून घेतलेल्या लोनमध्ये प्रकल्प खर्चाच्या 75 टक्के कव्हर केले जाईल, ज्यामध्ये सर्व SC/ST/OBC साठी कमाल सहाय्य मर्यादा ₹3.75 लाख असेल आणि एकूण समर्थन 20 टक्के असेल.
  • जिल्हा पुरस्कार योजना: ही योजना, नावाप्रमाणेच, नवीन आणि यशस्वी व्यवसायांना जिल्हास्तरीय पारितोषिक देऊन त्यांचे मनोबल वाढवते. दरवर्षी जिल्हा सल्लागार समिती अशा व्यवसायांची निवड करून विश्वकर्मा जयंतीला त्यांचा गौरव करते.
  • उद्योजकता विकास प्रशिक्षण कार्यक्रम: हा कार्यक्रम शिक्षित परंतु बेरोजगार व्यक्तींना स्वयंरोजगार किंवा व्यावसायिक नोकऱ्या मिळवण्यासाठी तयार करतो. उद्योजकता परिचय कार्यक्रम (उद्योजक परिचय कार्यक्रम), उद्योजकता विकास प्रशिक्षण कार्यक्रम आणि तांत्रिक प्रशिक्षण कार्यक्रम हे या योजनेअंतर्गत दिले जाणारे 3 प्रशिक्षण कार्यक्रम आहेत.

जिल्हा उद्योग केंद्रांतर्गत (DIC) प्रशिक्षण कार्यक्रमासाठी अर्ज करण्यासाठी पात्रता निकष

DIC अंतर्गत विविध कार्यक्रमांसाठी अर्ज करण्यासाठी पात्रता आवश्यकता भिन्न आहेत. तुम्ही MSME फायनान्सिंगसाठी पात्र आहात की नाही हे पाहण्यासाठी तुम्ही प्रत्येक योजनेच्या आवश्यकतांचे स्वतंत्रपणे पुनरावलोकन करू शकता. एमएसएमईसाठी DIC क्रेडिटसाठी खालील अटी आहेत:

  • उमेदवार किमान अठरा वर्षांचा असावा.
  • उमेदवारांनी आठवी इयत्ता पूर्ण केलेली असावी.
  • उत्पादन कंपनीचे मूल्य ₹10 लाखांपेक्षा जास्त आणि उत्पादनाची किंवा व्यावसायिक क्षेत्राची किंमत ₹5 लाखांपेक्षा जास्त असणे आवश्यक आहे.

जिल्हा उद्योग केंद्राचे प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठी तुम्हाला फक्त काही कागदपत्रांची आवश्यकता असेल. यामध्ये आधार कार्ड, तुमच्या कंपनीचे नाव आणि पत्त्याचा पुरावा, बँकिंग माहिती, कंपनीच्या स्थापनेची तारीख, कंपनीचे मुख्य कार्य, व्यवसायाचे स्वरूप, कामगारांची संख्या (असल्यास) आणि व्यवसायाचे वित्तपुरवठा डिटेल्स.

जिल्हा उद्योग केंद्रांची कार्ये (DIC)

  • सर्वेक्षण आणि तपासणी: जिल्हा उद्योग केंद्र विद्यमान पारंपारिक आणि उदयोन्मुख व्यवसाय, कच्चा माल आणि व्यवसायात कार्यरत असलेल्या लोकांच्या क्षमतांचे सर्वेक्षण करते. हे उत्पादन युनिटमध्ये वापरल्या जाणार्‍या अनेक वस्तूंच्या बाजार मूल्याचा अंदाज लावते. हे एंटरप्राइजेसना गुंतवणुकीच्या शिफारशी प्रदान करण्यासाठी तांत्रिक-आर्थिक व्यवहार्यता विश्लेषण देखील विकसित करते.
  • प्रशिक्षण अभ्यासक्रम: DIC लहान आणि सामान्य व्यवसाय मालकांसाठी प्रशिक्षण वर्ग ही घेते. हे स्टार्ट-अप आणि लघु उद्योग सेवा संस्थांसाठी संपर्क बिंदू म्हणून कार्य करते.
  • मशिनरी आणि उपकरणे: जिल्हा उद्योग केंद्र सल्ला देते की एखादी व्यक्ती मशिनरी आणि साधने कुठे खरेदी करू शकते आणि भाडेतत्वावर मशिनरीच्या डिलीव्हरीची व्यवस्था कशी करू शकते.
  • कच्चा माल: जिल्हा उद्योग केंद्र विविध युनिट्सना आवश्यक असलेल्या संसाधनांची माहिती गोळा करते आणि त्या उत्पादनांच्या ठोक खरेदीची व्यवस्था करते. परिणामी, छोटे व्यवसाय संचालन स्वस्त खर्चात कच्चा माल मिळवू शकतात.
  • लोनची व्यवस्था: छोट्या व्यवसायांना आर्थिक सहाय्य देण्यासाठी ते आघाडीच्या बँकिंग आणि इतर वित्तीय संस्थांसोबत आवश्यक करार स्थापित करते. हे अर्जांचे मूल्यमापन ही करते आणि त्याच्या प्रांतातील औद्योगिक लोनच्या व्यवहारांवर लक्ष ठेवते.
  • मार्केटिंग: बाजार अभ्यास आणि बाजारपेठ विकासाची संधी जिल्हा उद्योग केंद्राद्वारे संचालित केली जाते. हे छोट्या व्यवसायांशी संबंधित मार्केटिंग चॅनेलची व्यवस्था देखील करते, सरकारी करार केलेल्या संस्थांशी संवाद राखते आणि उद्योगांच्या बाजार डेटाची माहिती अपडेट ठेवते.
  • खादी आणि ग्रामोद्योग: जिल्हा उद्योग केंद्रे खादी आणि ग्रामोद्योग तसेच इतर छोट्या उत्पादकांच्या सुधारणेवर लक्ष केंद्रित करतात. हे राज्य खादी प्राधिकरणाशी मजबूत कामकाजाचे संबंध देखील राखते आणि ग्रामीण कारागिरांसाठी प्रशिक्षण अभ्यासक्रम आयोजित करते.

निष्कर्ष

भारतातील उद्योजकांच्या विकासामध्ये जिल्हा उद्योग केंद्रे महत्त्वाची भूमिका बजावतात. या सरकारी प्रकल्पामुळे काही सकारात्मक फायदे मिळाले, जसे की देशाच्या समृद्ध आणि गरीब प्रदेशांमधील भौगोलिक विषमता दूर करून स्वयंरोजगार वाढला. आम्‍हाला आशा आहे की या लेखातील तपशिलांमुळे तुम्हाला जिल्‍हा उद्योग केंद्रांबद्दल जाणून घेण्‍यासाठी आवश्‍यक असलेल्या सर्व गोष्टींची माहिती मिळाली असेल.

ताजे अपडेट्स, न्यूज ब्लॉग्ज आणि सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम व्यवसाय (एमएसएमई), व्यवसाय टिप्स, आयकर, जीएसटी, सॅलरी आणि अकाउंटिंगशी संबंधित लेखांसाठी Khatabook ला फाॅलो करा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

प्रश्न: जिल्हा उद्योग केंद्राचा (DIC) नेमका अर्थ काय?

उत्तर:

फेडरल सरकारने 1978 मध्ये 'डिस्ट्रिक्ट इंडस्ट्रीज सेंटर्स' (DIC) उपक्रम सुरू केला ज्याचा उद्देश विशिष्ट प्रदेशात छोट्या, सूक्ष्म, आणि ग्रामीण उद्योगांना चालना देण्यासाठी केंद्रबिंदू स्थापित करणे आणि त्यांना सर्व सेवा आणि सुविधा एकाच ठिकाणी सहज उपलब्ध करून देणे.

प्रश्न: DIC चा प्राथमिक उद्देश काय आहे?

उत्तर:

जिल्हा उद्योग केंद्र विद्यमान पारंपारिक आणि उदयोन्मुख उद्योग, तसेच कच्ची संसाधने आणि लोकांच्या कौशल्यांचे सर्वेक्षण करते. हे गाव पातळीवरील उद्योजकांना प्रशिक्षित करण्यासाठी प्रशिक्षण कार्यक्रम देखील सुलभ करते.

प्रश्न: DIC प्रमाणपत्र म्हणजे नेमके काय?

उत्तर:

हे प्रमाणपत्र मिळवण्यासाठी मुख्य नोंदणी केंद्र DIC आहे. नावनोंदणी पूर्णपणे ऐच्छिक आहे आणि आवश्यक नाही. सर्व राज्यांमध्ये, नोंदणीच्या दोन पद्धती आहेत. सुरू करण्यासाठी, तात्पुरते नोंदणी प्रमाणपत्र जारी केले जाते. ऑपरेशन्स सुरू झाल्यानंतर, ते अंतिम नोंदणी प्रमाणपत्र जारी करतात.

प्रश्न: जिल्हा उद्योग केंद्राचे संचालक कोण आहेत?

उत्तर:

सहसंचालक जिल्हा उद्योग केंद्राचे नेतृत्व करतात. सहसंचालक हे पद विशेष उपायुक्त (महसूल) यांच्या समकक्ष आहे. टाउनशिप स्तरावर, सहसंचालकांना उपसंचालक/सहाय्यक संचालक, आणि उद्योग विकास अधिकारी आणि एक उद्योग विस्तार अधिकारी यांचा पाठिंबा असतो.

अस्वीकरण :
या वेबसाईटवर प्रदान केलेली माहिती, प्रॉडक्ट्स आणि सर्व्हीसेस कोणत्याही वॉरंटी किंवा प्रतिनिधित्व, व्यक्त किंवा अंमलबजावणी न करता "जसे आहे तसे" आणि "जसे उपलब्ध आहे" त्या आधारावर प्रदान केली जाते. Khatabook ब्लॉग्स हे पूर्णपणे फायनान्शिअल, प्रॉडक्ट्स आणि सर्व्हीसेसच्या शैक्षणिक चर्चेसाठी आहेत. Khatabook ही गॅरंटी देत नाही की सर्व्हिस तुमच्या आवश्यकता पूर्ण करेल किंवा विनाव्यत्यय, वेळेवर आणि सुरक्षित असेल आणि जर त्रुटी असल्यास, त्या दुरुस्त केल्या जातील. येथे दिलेले मटेरिअल आणि माहिती केवळ सामान्य माहितीच्या उद्देशाने आहे. कोणतेही कायदेशीर, आर्थिक किंवा व्यावसायिक निर्णय घेण्यासाठी माहितीवर अवलंबून राहण्यापूर्वी एखाद्या व्यावसायिकाचा सल्ला घ्या. ही माहिती तुमच्या स्वतःच्या जोखमीवर काटेकोरपणे वापरा. वेबसाईटवर असलेल्या कोणत्याही खोट्या, चुकीच्या किंवा अपूर्ण माहितीसाठी Khatabook जबाबदार राहणार नाही. या वेबसाईटमध्ये असलेली माहिती अपडेटेड, संबंधित आणि अचूक आहे याची खात्री करण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले जात असले तरी, Khatabook कोणत्याही हेतूसाठी वेबसाईट किंवा माहिती, प्राॅडक्ट्स, सर्व्हीसेस किंवा संबंधित वेबसाईटवर समाविष्ट असलेल्या ग्राफिक्स संदर्भात पूर्णतः, विश्वासार्हता, अचूकता, उपयुक्तता किंवा उपलब्धता याविषयी कोणतीही गॅरंटी देत ​​नाही. वेबसाईट तात्पुरती अनुपलब्ध असल्यास, Khatabook कोणत्याही तांत्रिक समस्यांसाठी किंवा तिच्या नियंत्रणाबाहेरील नुकसानांसाठी आणि या वेबसाईटवर तुमच्या वापरामुळे किंवा प्रवेशामुळे होणाऱ्या हानी किंवा नुकसान यासाठी जबाबदार राहणार नाही.
×

अस्वीकरण :
या वेबसाईटवर प्रदान केलेली माहिती, प्रॉडक्ट्स आणि सर्व्हीसेस कोणत्याही वॉरंटी किंवा प्रतिनिधित्व, व्यक्त किंवा अंमलबजावणी न करता "जसे आहे तसे" आणि "जसे उपलब्ध आहे" त्या आधारावर प्रदान केली जाते. Khatabook ब्लॉग्स हे पूर्णपणे फायनान्शिअल, प्रॉडक्ट्स आणि सर्व्हीसेसच्या शैक्षणिक चर्चेसाठी आहेत. Khatabook ही गॅरंटी देत नाही की सर्व्हिस तुमच्या आवश्यकता पूर्ण करेल किंवा विनाव्यत्यय, वेळेवर आणि सुरक्षित असेल आणि जर त्रुटी असल्यास, त्या दुरुस्त केल्या जातील. येथे दिलेले मटेरिअल आणि माहिती केवळ सामान्य माहितीच्या उद्देशाने आहे. कोणतेही कायदेशीर, आर्थिक किंवा व्यावसायिक निर्णय घेण्यासाठी माहितीवर अवलंबून राहण्यापूर्वी एखाद्या व्यावसायिकाचा सल्ला घ्या. ही माहिती तुमच्या स्वतःच्या जोखमीवर काटेकोरपणे वापरा. वेबसाईटवर असलेल्या कोणत्याही खोट्या, चुकीच्या किंवा अपूर्ण माहितीसाठी Khatabook जबाबदार राहणार नाही. या वेबसाईटमध्ये असलेली माहिती अपडेटेड, संबंधित आणि अचूक आहे याची खात्री करण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले जात असले तरी, Khatabook कोणत्याही हेतूसाठी वेबसाईट किंवा माहिती, प्राॅडक्ट्स, सर्व्हीसेस किंवा संबंधित वेबसाईटवर समाविष्ट असलेल्या ग्राफिक्स संदर्भात पूर्णतः, विश्वासार्हता, अचूकता, उपयुक्तता किंवा उपलब्धता याविषयी कोणतीही गॅरंटी देत ​​नाही. वेबसाईट तात्पुरती अनुपलब्ध असल्यास, Khatabook कोणत्याही तांत्रिक समस्यांसाठी किंवा तिच्या नियंत्रणाबाहेरील नुकसानांसाठी आणि या वेबसाईटवर तुमच्या वापरामुळे किंवा प्रवेशामुळे होणाऱ्या हानी किंवा नुकसान यासाठी जबाबदार राहणार नाही.