Home अकाउंटींग आणि इन्व्हेंट्री अकाउंटींगचे 3 सोनेरी नियम, सर्वोत्कृष्ट उदाहरणासह समजून घ्या
Three Golden Rules of Accounting - Khatabook

अकाउंटींगचे 3 सोनेरी नियम, सर्वोत्कृष्ट उदाहरणासह समजून घ्या

by Khatabook

अकाउंटींगचे सोनेरी नियम हे एखाद्या बिजनेसमधील रोजच्या आर्थिक व्यवहारांच्या रेकॉर्डींगवर आधारित मूलभूत नियमांचे प्रतिनिधित्व करतात. हे पारंपारिक अकाउंटींगचे नियम म्हणून देखील ओळखले जाते, बुककीपिंगचे सोनेरी नियम किंवा क्रेडिट आणि डेबिटचे नियम, हे अकाउंटींगचे नियम अकाउंटींग क्षेत्रामध्ये आवश्यक भूमिका निभावतात. ते सामान्य बुकमध्ये नोंदी नोंदवण्याचा आधार बनवतात हे नसल्यास संपूर्ण अकाउंटीगमध्ये अनियमित गोंधळ तयार होवू शकतो.

अकाउंटींगचे सोनेरी नियम कसे कार्य करतात हे समजण्यासाठी, आपल्याला प्रथम खात्यांचे प्रकार माहित असणे आवश्यक आहे. कारण हे नियम एखाद्या विशिष्ट खात्याच्या प्रकारावर आधारित व्यवहारांवर लागू होतात.

अकाउंट्सचे प्रकार

अकाउंटींगच्या सोनेरी नियमानुसार, तीन प्रकारची खाती आहेतः वैयक्तिक, वास्तविक आणि नाममात्र.

#1. वैयक्तिक खाते:

ही खाती व्यक्तींची आहेत. ते मानव किंवा कृत्रिम व्यक्ती असू शकतात. मुळात, व्यक्ती तीन प्रकारच्या असतात:

  • व्यक्ती: रामचे खाते, जॉनचे खाते इत्यादी नैसर्गिक व्यक्तींचे हे प्रतिनिधित्व करते.
  • कृत्रिम व्यक्ती:भागीदारी संस्था, संघटना आणि एबीसी चॅरिटेबल ट्रस्ट, एक्सवायझेड इंडस्ट्रीज लिमिटेड आणि टाटा आणि सन्स इत्यादी कंपन्यांचे प्रतिनिधित्व करते.
  • प्रतिनिधी व्यक्ती: वेतन देय A/c, प्रीपेड खर्च A/c, आणि थकबाकी वेतन A/c इत्यादीसारख्या व्यक्तींचे किंवा समुहाचे प्रतिनिधित्व करते.

#2. वास्तविक खाते:

ही खाती अशी आहेत जी व्यवसाय एंटरप्राइजेसशी संबंधित सर्व मालमत्ता दर्शवतात. वास्तविक खाती मूर्त आणि अमूर्त खाती या दोन प्रकारांमध्ये विभागली जातात.

  • मूर्त वास्तविक खात्यांमध्ये मालमत्ता A/c, इन्व्हेंटरी A/c, फर्निचर A/c, गुंतवणूकA/c इत्यादीसारख्या भौतिक अस्तित्वाची मालमत्ता समाविष्ट आहे.
  • अमूर्त वास्तविक खात्यांमध्ये ट्रेडमार्क A/c, पेटंट A/c, गुडविल A/c, कॉपीराइट A/c इत्यादीसारख्या गैर-भौतिक मालमत्तांसाठी सर्व खाती समाविष्ट आहेत.

#3. नाममात्र खाते:

ही खाती खर्च, तोटा, नफा आणि व्यवसायाचे उत्पन्न दर्शवतात. नाममात्र खात्यांमध्ये वेतन A/c, भाडे A/c, वीज खर्च A/c, वेतन A/c, प्रवास खर्च A/c, आणि कमिशन A/c इत्यादी खाते समाविष्ट आहेत.

अकाउंटींगचे 3 सोनेरी नियम

आता, सर्व प्रकारची खाती समजल्यानंतर, अकाउंटींगचे नियम व्यवहारांवर कसे लागू होतात ते पाहूया. अकाउंटींगच्या प्रकाराचे नियम त्यांच्या उदाहरणांसह खाली स्पष्ट करून दिले आहे.

वैयक्तिक खाते:

वैयक्तिक खाते एक स्वतंत्र खाते आहे ते स्वत:च्या गरजांसाठी वापरण्याचे खाते आहे. जर एखादी व्यक्ती/कायदेशीर संस्था/एखाद्या व्यक्तीच्या गटास व्यवसायाकडून काही मिळाले तर तो प्राप्तकर्ता आहे आणि व्यवसायाच्या बुकमध्ये त्याचे खाते डेबिट म्हणून दर्शविले जाते. वैकल्पिकरित्या, जर एखादी व्यक्ती/कायदेशीर संस्था/ त्या व्यक्तीचा समूह व्यवसायासाठी काहीतरी अनुदान देत असेल तर तो देणारा आहे. व्यवसायाच्या बुकमध्ये त्याचे खाते क्रेडिट म्हणून सादर केले जाते.

Golden Rule of Accounting 1

उदाहरणः आपण श्यामकडून 10,000 रुपये किंमतीची वस्तू खरेदी केली.

या व्यवहारामध्ये आपण वस्तूंचा स्वीकार करता, म्हणून आपल्या खात्याच्या बुकमध्ये आपण आपले खरेदी खाते डेबिट कराल आणि श्यामचे क्रेडिट होईल. म्हणजेच श्याम हा माल देणारा असल्याने त्याच्या खात्यात जमा होईल.

तारीख अकाउंट डेबिट क्रेडिट
XX/XX/XXXX खरेदी खाते 10,000 रुपये
देय खाते 10,000 रुपये

वास्तिवक खाते

वास्तविक खात्याच्या नियमानुसार, जर एखाद्या व्यवसायाला एखादी वस्तू (मालमत्ता किंवा वस्तू) मिळाली तर अकाउंटींग एंट्रीमध्ये, ती डेबिट म्हणून दर्शवली जाते. जर व्यवसायामधून काही बाहेर पडले तर अकाउंटींग एंट्रीमध्ये ते क्रेडिट म्हणून प्रतिनिधित्व करते.

Golden Rule of Accounting 2

उदाहरण: समजा आपण 10,000 रुपयांत फर्निचर खरेदी केले.

या व्यवहारामध्ये, प्रभावित खाती फर्निचर A/c आणि कॅश आहे. A/c फर्निचर व्यवसाय, डेबिट फर्निचर खात्यात येते. कॅश व्यवसायाबाहेर जाते, म्हणून त्याला क्रेडिट कॅश खाते म्हणतात.

तारीख अकाउंट डेबिट क्रेडिट
XX/XX/XXXX फर्नीचर अकाउंट
कॅश अकाउंट 10,000 रुपये

नाममात्र खाते:

नाममात्र खाते नियमानुसार, जर व्यवसायाला कोणताही खर्च किंवा तोटा झाला असेल तर अकाउंटींग बुकमध्ये त्याची नोंद डेबिट म्हणून दर्शवली जाते. दुसरीकडे, जर एखाद्या व्यवसायाने कोणत्याही व्यवहारामध्ये सेवा सादर करून महसूल मिळवला किंवा नफा कमावला तर अकाउंटींगमध्ये त्याची नोंद क्रेडिट म्हणून दाखल केली जाते.

Golden Rule of Accounting 3

उदाहरणः समजा आपण ऑफिसचे भाडे म्हणून 1000 रुपये दिले.

येथे, भाडे देणे आपल्या व्यवसायासाठी खर्च आहे; म्हणूनच, व्यवसायाच्या बुकमध्ये ते डेबिट करण्यात येते.

तारीख अकाउंट डेबिट </ strong> क्रेडिट </ strong>
XX/XX/XXXX भाडे अकाउंट 1,000 रुपये
कॅश अकाउंट 1,000 रुपये

सोनेरी नियमाच्या अकाउंटींगचे महत्वाचे मुद्दे

अकाउंटींगचे सोनेरी नियम संपूर्ण अकाउंटींगच्या प्रक्रियेची कोनशिला आहे. व्यवहाराच्या नोंदणीसाठी आधार प्रदान करून, हे नियम आर्थिक स्टेटमेंटचे पद्धतशीर सादरीकरण करण्यास मदत करतात. त्यांचा वापर करून, एखादा खर्च आणि उत्पन्न सहजपणे नोंदवू शकतो, ज्यामुळे व्यवसायाचे खातेबुक व्यवस्थापन करणे सोपे होईल. हे नियम लागू करण्यासाठी:

  • प्रथम, व्यवहारामध्ये कोणत्या खात्याचा समावेश आहे ते तपासा.
  • मूल्य वाढले आहे की नाही ते तपासा.
  • एकदा झाल्यावर, डेबिट आणि क्रेडिटचे सोनेरी नियम परिश्रमपूर्वक लागू करा.

म्हणून, आपण आपल्या व्यवसायाचे खातेबुक अपडेट आणि अचूक ठेवू इच्छित असाल तर या सोनेरी नियमांचे पालन करा.

Related Posts

Leave a Comment