written by Khatabook | December 20, 2022

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર વિશે બધું જાણો

×

Table of Content


દેશના ગ્રામીણ વિસ્તારો અને ગામડાઓમાં બધા નાના કદના વ્યવસાયોને અસરકારક રીતે વિકસાવવા માટે, ગામડાઓ અને નાના કદની સંસ્થાઓને બધી સહાય અને કાર્યક્રમો એક જગ્યા પર લાવવાની સરકારી પહેલ તરીકે જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર કાર્યક્રમને 1978 માં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. DIC પ્રોગ્રામનું મુખ્ય ધ્યાન આ પ્રકારના પ્રોડક્શન પ્લાન્ટની સ્થાપના કરવા પર છે, જે દૂરસ્થ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં નોકરીઓની તકો ઉભી કરશે.

તમને ખબર છે?

DIC લોન યોજનાઓનો લાભ અનુસૂચિત જાતિ, સફાઈ કર્મચારી પરિવારો અને અન્ય પછાત વર્ગો (OBC) દ્વારા મેળવી શકાય છે?

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર શું છે?

ડિસ્ટ્રિક્ટ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ સેન્ટર એ જિલ્લા-સ્તરની એન્ટિટી છે, જે ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં નાના ઉદ્યોગોની સ્થાપના કરવામાં મદદ કરે છે. DIC ની સ્થાપના કરતા પહેલા, સંભવિત ઉદ્યોગસાહસિકે જરૂરી સમર્થન અને સવલતો મેળવવા માટે વિવિધ સંસ્થાઓની મુલાકાત લેવી જરૂરી છે, અને ઘણા કિસ્સાઓમાં, તેમાંથી મોટાભાગના તમારા આસપાસમાં જ મળી જશે.

જેથી, ત્યાં ઘણો વિલંબ થાય, તેમજ ઉદ્યોગસાહસિકને ઘણા ખર્ચાઓ કરવા પડે છે, જે તેમને પોષાય તેમ નથી. આ અસુવિધાઓને કારણે, રાજ્ય સત્તાની ઘણી એજન્સીઓને હવે DICને યોગ્ય રીતે હવાલો સોંપવામાં આવ્યો છે. આમ, એક ઉદ્યોગસાહસિક તેમના વ્યવસાયને સ્થાપિત કરવા માટે જરૂરી બધી મદદ એક જ સંસ્થા, એટલે કે DIC પાસેથી મેળવી શકાય છે.

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો (DICs) ની ભૂમિકા

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો તેમના સંબંધિત રાજ્યોના વ્યવસાયોને પ્રોત્સાહન આપવા અને સમર્થન આપવા માટે જ અસ્તિત્વમાં છે. દરેક રાજ્યમાં વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ વિભાગ DICs બનાવે છે. DIC ની સાથે, પેટા-જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો સહાય પૂરી પાડે છે. DIC ની જવાબદારીઓમાં આનો સમાવેશ થાય છે:

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો તેમના સંબંધિત રાજ્યોના વ્યવસાયોને પ્રોત્સાહન આપવા અને સમર્થન આપવા માટે જ અસ્તિત્વમાં છે. દરેક રાજ્યમાં વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ વિભાગ DICs બનાવે છે. DIC ની સાથે, પેટા-જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો સહાય પૂરી પાડે છે. DIC ની જવાબદારીઓમાં આનો સમાવેશ થાય છે:

  • DIC એક ઉદ્યોગસાહસિકને DIC કાર્યક્રમોમાં મદદ કરે છે અને તેમના વ્યવસાયની સ્થાપના દરમિયાન સતત સમર્થનની ખાતરી આપે છે.
  • DIC યુવાન બિઝનેસ માલિકોને સિંગલ-વિન્ડો ક્લિયરિંગ સિસ્ટમ ઑફર કરે છે, જે તેમને તેમની બિઝનેસ-સંબંધિત સમસ્યાઓ ઝડપથી ઉકેલવા મદદ કરે છે.
  • DIC ગ્રામીણ અને શહેરી સમુદાયોમાં ઘણા મેન્યુફેક્ચરિંગ ઉદ્યોગોના વિસ્તરણ અને વિકાસને પ્રોત્સાહિત કરે છે.
  • સ્ટેન્ડઅપ ઇન્ડિયા સ્કીમ હેઠળ, DIC MSME, સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને વિકસતી કંપનીઓ માટે ધિરાણ પૂરું પાડે છે.
  • DIC સ્વ-રોજગાર ધરાવતી વ્યક્તિઓને તેમના વ્યવસાયમાં મદદ કરવા માટે મશીનરી અને સાધનો પૂરા પાડે છે.
  • યોગ્ય અમલીકરણ અને કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા DIC તેમના કાર્યક્રમો અને યોજનાઓનું સામયિક મૂલ્યાંકન પણ કરે છે.

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો (DICs) હેઠળની યોજનાઓ

નીચે DIC યોજનાઓની સૂચિ છે:

  • પ્રધાનમંત્રી રોજગાર ગેરંટી કાર્યક્રમ: આ કાર્યક્રમે 2008 માં તેની કામગીરી શરૂ કરી હતી. આ યોજનાનો હેતુ ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં શિક્ષિત પરંતુ બેરોજગાર વ્યક્તિઓને મદદ કરવાનો છે. જે જરૂરી નોકરી સંબંધિત કુશળતા પ્રદાન કરે છે.
  • DIC લોન યોજના: આ યોજના શહેરો અને ગ્રામીણ પ્રદેશોમાં એક લાખ લોકો માટે ઉપલબ્ધ છે, જેમાં મૂડી રોકાણ ₹2 લાખથી ઓછું છે. તે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સ્વ-રોજગાર અને નાના વ્યવસાયોને મદદ કરે છે. નાના કદના ઉદ્યોગ મંડળ અને ગ્રામોદ્યોગ સમાન વ્યવસાયો શોધી કાઢે છે અને તેમને MSME લોન મેળવવામાં મદદ કરે છે.
  • સીડ મની સ્કીમ: આ પ્રોગ્રામ સ્વ-રોજગાર વ્યક્તિઓને મદદ કરે છે, જેઓ સ્વ-રોજગાર પહેલ અથવા વિશિષ્ટ વેતન નોકરીઓનો ભાગ છે. યોજના હેઠળ ધિરાણ ₹25 લાખ છે. ₹10 લાખ સુધીના સાહસો માટે સીડ મની સપોર્ટ 15 ટકા હશે. બેંક તરફથી લોન બધા SC/ST/OBC વર્ગો માટે ₹3.75 લાખની મહત્તમ સહાય મર્યાદા સાથે પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 75 ટકા આવરી લેશે અને કુલ સમર્થન 20 ટકા હશે.
  • જિલ્લા પુરસ્કાર યોજના: આ યોજના, નામ પ્રમાણે જ, નવા અને સફળ વ્યવસાયોને જિલ્લા-સ્તરના ઈનામોથી ઓળખીને તેમનું મનોબળ વધારે છે. દર વર્ષે, જિલ્લા સલાહકાર સમિતિ આ પ્રકારના વ્યવસાયોને પસંદ કરે છે અને વિશ્વકર્મા જયંતિ પર તેમનું સન્માન કરે છે.
  • આંત્રપ્રિન્યોરશિપ ડેવલપમેન્ટ ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ: આ પ્રોગ્રામ શિક્ષિત પરંતુ બેરોજગાર વ્યક્તિઓને સ્વ-રોજગાર અથવા વ્યાવસાયિક નોકરી મેળવવા માટે તૈયાર કરે છે. આંત્રપ્રિન્યોરશિપ પરિચય કાર્યક્રમ (ઉદ્યોગિક પરિચય કાર્યક્રમ), આંત્રપ્રિન્યોરશિપ ડેવલપમેન્ટ ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ અને ટેકનિકલ ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામ એ આ સ્કીમ હેઠળ આપવામાં આવતા 3 તાલીમ કાર્યક્રમો છે.

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો (DICs) હેઠળ તાલીમ કાર્યક્રમ માટે અરજી કરવા માટેની પાત્રતા માપદંડ

DIC હેઠળના વિવિધ કાર્યક્રમો માટે અરજી કરવાની પાત્રતાની જરૂરિયાતો અલગ અલગ છે. તમે MSME ધિરાણ માટે લાયક છો કે કેમ તે જોવા માટે તમે દરેક યોજના માટેની જરૂરીયાતોની અલગથી તપાસ કરી શકો છો. MSME માટે DIC ક્રેડિટ માટેની પૂર્વજરૂરીયાતો નીચે મુજબ છે:

  • ઉમેદવારો ઓછામાં ઓછા અઢાર વર્ષના હોવા જોઈએ.
  • ઉમેદવારોએ આઠમું ધોરણ પૂરૂ કર્યું હોવું જોઈએ.
  • મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીની કિંમત ₹10 લાખથી વધુ હોવી જોઈએ અને પ્રોડક્ટ અથવા કોમર્શિયલ સેક્ટરની કિંમત ₹5 લાખથી વધુ હોવી જોઈએ.

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રનું સર્ટીફિકેટ મેળવવા માટે તમારે માત્ર થોડા દસ્તાવેજોની જરૂર પડશે. જેમકે આધાર કાર્ડ, તમારી કંપનીનું નામ અને સરનામાનો પુરાવો, બેંકિંગ માહિતી, કંપનીની સ્થાપનાની તારીખ, કંપનીનું મુખ્ય કાર્ય, વ્યવસાયની પ્રકૃતિ, કર્મચારીઓની સંખ્યા (જો કોઈ હોય તો), અને વ્યવસાયની ફાઇનન્સિંગ વિગતો.

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો (DICs) ના કાર્યો

  • સર્વેક્ષણ અને તપાસ: જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર હાલના પરંપરાગત અને આગળ આવતાં વ્યવસાયો, કાચો માલ અને વ્યવસાયમાં કાર્યરત લોકોની ક્ષમતાઓનું સર્વેક્ષણ કરે છે. તે ઉત્પાદન એકમમાં વપરાતી અસંખ્ય વસ્તુઓ માટે બજાર કિંમતની અપેક્ષા રાખે છે. તે એન્ટરપ્રાઇઝને રોકાણની ભલામણો પ્રદાન કરવા માટે ટેકનિક-આર્થિક સદ્ધરતા વિશ્લેષણ પણ વિકસાવે છે.
  • તાલીમ અભ્યાસક્રમો: DIC નાના અને સાધારણ વ્યવસાય માલિકો માટે તાલીમ વર્ગો પણ આયોજીત કરે છે. તે સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને નાના ઉદ્યોગ સેવા સંસ્થાઓ માટે મુખ્ય સંપર્ક રૂપ તરીકે કાર્ય કરે છે.
  • મશીનરી અને સાધનો: જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર સલાહ આપે છે કે જ્યાં વ્યક્તિ મશીનરી અને સાધનો ખરીદી શકે છે અને ભાડાના ધોરણે મશીનરીની ડિલિવરી માટે પણ આયોજન કરી શકે છે.
  • કાચો માલઃ જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર વિવિધ એકમો દ્વારા જરૂરી સંસાધનો વિશે માહિતી એકત્ર કરે છે અને તે ઉત્પાદનોની જથ્થાબંધ ખરીદીની વ્યવસ્થા કરે છે. પરિણામે, નાના વ્યવસાયની કામગીરી સસ્તા ખર્ચે કાચો માલ મેળવી શકે છે.
  • લોન માટેની વ્યવસ્થા: તેઓ નાના ઉદ્યોગોને નાણાકીય સહાય આપવા માટે અગ્રણી બેંકિંગ અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ સાથે જરૂરી કરારો સ્થાપિત કરે છે. તેઓ અરજીઓનું મૂલ્યાંકન પણ કરે છે અને તેના પ્રાંતમાં ઔદ્યોગિક લોનની આપ-લે પર નજર રાખે છે.
  • માર્કેટિંગ: બજાર અભ્યાસ અને બજાર વિકાસની તકો જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવે છે. તે નાના વ્યવસાયોને લગતી માર્કેટિંગ ચેનલો પણ ગોઠવે છે, સરકારી કરારવાળી સંસ્થાઓ સાથે વાતચીત જાળવે છે અને એન્ટરપ્રાઇઝના ડેટા માર્કેટ ડેટા પર ધ્યાન રાખે છે.
  • ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ: જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો ખાદી અને ગ્રામ્ય ઉદ્યોગો તેમજ અન્ય નાના ઉત્પાદકોના સુધારા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. જે રાજ્ય ખાદી સત્તામંડળ સાથે મજબૂત કાર્યકારી સંબંધ પણ જાળવી રાખે છે અને ગ્રામીણ કારીગરો માટે તાલીમ અભ્યાસક્રમોનું આયોજન કરે છે.

નિષ્કર્ષ :

ભારતમાં ઉદ્યોગ સાહસિકોના વિકાસમાં જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. આ સરકારી પ્રોજેક્ટથી કેટલાક સકારાત્મક લાભો મળ્યા છે, જેમ કે સ્વ-રોજગારમાં વધારો થયો છે, જ્યારે દેશના સમૃદ્ધ અને ગરીબ પ્રદેશો વચ્ચેની ભૌગોલિક અસમાનતાને પણ દૂર કરી છે. અમે આશા રાખીએ છીએ કે, આ લેખની વિગતોએ તમને જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રો વિશે બધી જ જરૂરી જાણકારી સારી રીતે પુરી પાડી હશે.

લેટેસ્‍ટ અપડેટ, બિઝનેસ ન્‍યુજ, માઈક્રો, નાના અને મધ્યમ વ્યવસાયો (MSMEs), બિઝનેસ ટીપ્સ, ઇનકમ ટેક્સ, GST, સેલરી અને એકાઉન્ટિંગથી સંબંધિત બ્લોક્સ માટે Khatabook ને ફોલો કરો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

પ્રશ્ન: જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રનો અર્થ શું છે?

જવાબ:

ફેડરલ સરકારે 1978 માં 'ડિસ્ટ્રિક્ટ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ સેન્ટર્સ' (DICs) પહેલ શરૂ કરી હતી, જેનો હેતુ ચોક્કસ પ્રદેશમાં નાના, માઈક્રો, ગ્રામીણ અને ગ્રામીણ ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવા અને તેમને બધી જ સેવાઓ અને સુવિધાઓ સરળતાથી ઉપલબ્ધ કરાવવાના મુખ્ય ધ્યેય સાથે એક જ જગ્યા પર તેની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

પ્રશ્ન: DIC નો પ્રાથમિક હેતુ શું છે?

જવાબ:

જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્ર હાલના પરંપરાગત અને ઉભરતા ઉદ્યોગો તેમજ કાચા સંસાધનો અને લોકોની કુશળતાનું સર્વેક્ષણ કરે છે. તે ગ્રામ્ય સ્તરના સાહસિકોને તાલીમ આપવા માટે તાલીમ કાર્યક્રમોની પણ સુવિધા આપે છે.

પ્રશ્ન: DIC પ્રમાણપત્ર હકિકતમાં શું છે?

જવાબ:

આ પ્રમાણપત્ર મેળવવા માટેનું મુખ્ય રજીસ્ટ્રેશન કેન્દ્ર DIC છે. રજીસ્ટ્રેશન સંપૂર્ણપણે વૈકલ્પિક (ઓપ્શનલ) છે અને જરૂરી નથી. બધા રાજ્યોમાં, રજીસ્ટ્રેશનની બે પદ્ધતિઓ છે. શરૂ કરવા માટે, અસ્થાયી રજીસ્ટ્રેશન પ્રમાણપત્ર આપવામાં આવે છે. કામગીરી શરૂ થયા પછી, તેઓ અંતિમ રજીસ્ટ્રેશન પ્રમાણપત્ર આપે છે.

પ્રશ્ન: જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રના ડિરેક્ટર કોણ છે?

જવાબ:

સંયુક્ત નિયામક જિલ્લા ઉદ્યોગ કેન્દ્રનું નેતૃત્વ કરે છે. સંયુક્ત નિયામકનું પદ સ્પેશિયલ ડેપ્યુટી કમિશનર (મહેસૂલ) ની સમકક્ષ છે. ટાઉનશીપ સ્તરે, સંયુક્ત નિયામકને નાયબ નિયામક/સહાયક નિયામક, અને ઉદ્યોગ વિકાસ અધિકારી, અને એક ઉદ્યોગ વિસ્તરણ અધિકારી દ્વારા ટેકો આપવામાં આવે છે.

અસ્વીકરણ :
આ વેબસાઈટ પર આપેલી માહિતી, પ્રોડકટ અને સેવા વિના કોઈપણ વોરંટી અથવા પ્રતિનિધિત્વ, સ્પષ્ટ અથવા ગર્ભિત વગર "જેમ છે તેમ" અને "જેમ ઉપલબ્ધ છે" ના આધાર પર પ્રદાન કરવામાં આવે છે. Khatabook બ્લોગ્સ કેવળ નાણાકીય પ્રોડકટ અને સેવાઓની શૈક્ષણિક ચર્ચા માટે છે. પ્રોડકટ બાંયધરી આપતું નથી કે સેવા તમારી જરૂરિયાતો પૂરી કરશે, અથવા તે અવિરત, સમયસર અને સુરક્ષિત હશે, અને તે ભૂલો, જો કોઈ હોય તો, સુધારી લેવામાં આવશે. અહીં ઉપલબ્ધ સામગ્રી અને માહિતી ફક્ત સામાન્ય માહિતી હેતુઓ માટે છે. કોઈપણ કાનૂની, નાણાકીય અથવા વ્યવસાયિક નિર્ણયો લેવા માટે માહિતી પર આધાર રાખતા પહેલા વ્યાવસાયિકની સલાહ લો. તમારા પોતાના જોખમે આ માહિતીનો સખત ઉપયોગ કરો. વેબસાઇટ પર હાજર કોઈપણ ખોટી, અચોક્કસ અથવા અપૂર્ણ માહિતી માટે Khatabook જવાબદાર રહેશે નહીં. જો કે આ વેબસાઈટમાં સમાવિષ્ટ માહિતી અપડેટ, સુસંગત અને સચોટ છે તેની ખાતરી કરવા માટે દરેક પ્રયાસ કરવામાં આવે છે, Khatabook વેબસાઈટ અથવા માહિતી, ઉત્પાદન, સેવાઓ અથવા સંબંધિત સંપૂર્ણતા, વિશ્વસનીયતા, ચોકસાઈ, યોગ્યતા અથવા ઉપલબ્ધતા વિશે કોઈ ગેરેંટી આપતું નથી. કોઈપણ હેતુ માટે વેબસાઇટ પર સમાયેલ ગ્રાફિક્સ. Khatabook વેબસાઇટ અસ્થાયી રૂપે અનુપલબ્ધ હોવા માટે, કોઈપણ તકનીકી સમસ્યાઓના કારણે અથવા અન્યથા, તેના નિયંત્રણની બહાર અને આ વેબસાઇટનો ઉપયોગ અથવા ઍક્સેસ કરવામાં અસમર્થતાના પરિણામે થયેલા કોઈપણ નુકસાન માટે જવાબદાર રહેશે નહીં.
×
અસ્વીકરણ :
આ વેબસાઈટ પર આપેલી માહિતી, પ્રોડકટ અને સેવા વિના કોઈપણ વોરંટી અથવા પ્રતિનિધિત્વ, સ્પષ્ટ અથવા ગર્ભિત વગર "જેમ છે તેમ" અને "જેમ ઉપલબ્ધ છે" ના આધાર પર પ્રદાન કરવામાં આવે છે. Khatabook બ્લોગ્સ કેવળ નાણાકીય પ્રોડકટ અને સેવાઓની શૈક્ષણિક ચર્ચા માટે છે. પ્રોડકટ બાંયધરી આપતું નથી કે સેવા તમારી જરૂરિયાતો પૂરી કરશે, અથવા તે અવિરત, સમયસર અને સુરક્ષિત હશે, અને તે ભૂલો, જો કોઈ હોય તો, સુધારી લેવામાં આવશે. અહીં ઉપલબ્ધ સામગ્રી અને માહિતી ફક્ત સામાન્ય માહિતી હેતુઓ માટે છે. કોઈપણ કાનૂની, નાણાકીય અથવા વ્યવસાયિક નિર્ણયો લેવા માટે માહિતી પર આધાર રાખતા પહેલા વ્યાવસાયિકની સલાહ લો. તમારા પોતાના જોખમે આ માહિતીનો સખત ઉપયોગ કરો. વેબસાઇટ પર હાજર કોઈપણ ખોટી, અચોક્કસ અથવા અપૂર્ણ માહિતી માટે Khatabook જવાબદાર રહેશે નહીં. જો કે આ વેબસાઈટમાં સમાવિષ્ટ માહિતી અપડેટ, સુસંગત અને સચોટ છે તેની ખાતરી કરવા માટે દરેક પ્રયાસ કરવામાં આવે છે, Khatabook વેબસાઈટ અથવા માહિતી, ઉત્પાદન, સેવાઓ અથવા સંબંધિત સંપૂર્ણતા, વિશ્વસનીયતા, ચોકસાઈ, યોગ્યતા અથવા ઉપલબ્ધતા વિશે કોઈ ગેરેંટી આપતું નથી. કોઈપણ હેતુ માટે વેબસાઇટ પર સમાયેલ ગ્રાફિક્સ. Khatabook વેબસાઇટ અસ્થાયી રૂપે અનુપલબ્ધ હોવા માટે, કોઈપણ તકનીકી સમસ્યાઓના કારણે અથવા અન્યથા, તેના નિયંત્રણની બહાર અને આ વેબસાઇટનો ઉપયોગ અથવા ઍક્સેસ કરવામાં અસમર્થતાના પરિણામે થયેલા કોઈપણ નુકસાન માટે જવાબદાર રહેશે નહીં.